Infekcije donjeg dijela genitalnog trakta i tegobe i simptomi koje te infekcije izazivaju najčešći su razlog posjete ginekologu. Dvije trećine žena se javlja ginekologu zbog pojačanog vaginalnog sekreta, svraba i peckanja. U infekcije donjeg genitalnog trakta spadaju cervicitis (upala grlića materice), vaginitis ili colpitis (upala sluznice vagine) i vulvitis (upala stidnice – vulve, koja je spoljašnji vidljivi polni organ žene).
Poseban značaj se kod cervicitisa danas pridaje hlamidijalnom cervicitisu, zbog mogućeg širenja infekcije na matericu i jajovode, što kao posljedicu dovodi do infertiliteta, kao i infekciji onkogenim tipovima HPV-a (humani papiloma virus), koja može da dovede do raka grlića materice.
Infekcija vulve i vagine najčešće se pojavljuje istovremeno i onda govorimo o vulvovaginitisu, a kod bolesti se najčešće govori o tri oblika:
- gljivična infekcija, tj. infekcija izazvana Candidom albicans;
- infekcija izazvana Trichomonasom vaginalis – trihomonijaza;
- bakterijska vaginoza – infekcija izazvana Gardnerellom vaginalis.
Gljivična infekcija
Gljivična infekcija je izazvana Candidom albicans, koja je „uslovno patogena“, što znači da 20–25 % žena ima ovu gljivicu, ali ona ne pravi nikakve probleme. Ona se može naći u vagini kao normalni stanovnik i izolovati u vaginalnom brisu. Međutim, kada oslabi imuni, odbrambeni sistem, tada dolazi do umnožavanja Candide albicans i mijenjanja kiselosti vaginalne sredine (povećava se pH vagine), što olakšava razmnožavanje i drugih bakterija, i tada nastaju tegobe u smislu peckanja, nesnosnog svraba, žarenja, čestog nagona za mokrenjem…
Odbrambeni sistem vagine
Odbrambeni sistem vagine čini kiselost vagine, odnosno niski pH od 3,8 do 4,2. Ta kiselost je rezultat stvaranja mliječne kiseline iz glikogena epitelnih ćelija vagine. Stvaranje glikogena stimulišu estrogeni, a njegovo razlaganje do mliječne kiseline omogućavaju bakterije – laktobacili.
Drugi zaštitni sistem je i pločasto slojeviti epitel bez orožavanja, čija debljina takođe zavisi od estrogena.
Ovaj odbrambeni sistem vagine može biti oslabljen u uslovima kada je smanjen nivo estrogena ili broj laktobacila (Döderleinovi bacili), a to se dešava u:
- pubertetu;
- menopauzi;
- vrijeme menstruacije i neposredno po prestanku menstruacije;
- uzimanju antibiotika;
- diabetes mellitusu – šećernoj bolesti;
- trudnoći;
- uzimanju kontraceptivnih pilula…
Kada nastaju tegobe
U 90 % gljivične infekcije vagine su uzrokovane Candidom albicans, a rjeđe su to druge gljivice, kao Candida glabrata i Candida tropicalis.
Kada dođe do umnožavanja Candide albicans, onda ona počne da stvara tegobe. To se najčešće dešava kod:
- uzimanja antibiotika;
- šećerne bolesti;
- trudnoće;
- uzimanja kortikosteroida;
- u uslovima kada dođe do pada imuniteta, opšteg ili lokalnog, kao što su stres, teža oboljenja i iscrpljenost organizma, hronični zamor, dijete, loša ishrana itd.
Može se prenijeti i seksualnim odnosima, preko mokrog peškira, bazena, daske na WC šolji.
Dijagnoza i liječenje
Dijagnoza se postavlja pregledom (grudvast, sirast iscjedak iz vagine) i uzimanjem briseva za mikrobiološku analizu. U preparatu se vidi smanjen broj laktobacila, broj leukocita je blago povećan i vide se spore i pseudomicelije kandide.
Liječenje je lokalno, vaginalete i krema (klotrimazol, mikonazol…), i sistemsko (flukonazol).
Partner se liječi samo ako ima simptome.
Tekst je prvi put objavljen na drfeko.com 16. aprila 2012.
